"dellal" kelimesinin Arapça'e çevirisi

(Ar. dellāl’den) 1. Bir malın satışının yapılacağını veya herhangi bir şeyi halka bildirmek için çarşı pazar gibi kalabalık yerlerde yüksek sesle bağırmakla görevli kimse: Koyunlarından birer çıkın çıkarıp tellâllarla mezatta gezdiren düşkün ihtiyar kadınlar (Rûşen E. Ünaydın). 2. Satışlarda aracılık yapan kimse: Biliyorsun ya, ben hizmetçi tellâlı değilim (Hüseyin R. Gürpınar). Kendisi bir emlak tellâlıydı (Reşat N. Güntekin). İşte pazara gelen köylünün akşamdan kaybolan eşeğini karga ötmeden arayan ayak tellâlı (Aka Gündüz). ѻ Tellâl çağırmak: mec. Duyulmaması gereken bir şeyi herkese duyurmak: Birinin, meselâ bir bahçe parmaklığı arasından bir komşu genciyle mâsum bir çiçek alış verişini duydum mu bahçede âdeta tellâl çağırırdım (Reşat N. Güntekin). Tellâl çağırtmak: Bir haberi tellâl vâsıtasıyle halka duyurmak: Askerine, hıristiyan olmak isterlerse buna mâni olmadığı yolunda tellâl çağırttı (Kâtip Çelebi’den Seç.)

(Ar. delālet “yol göstermek”ten dellāl) Tellâl kelimesinin eski metinlerde kullanılan asıl şekli: Bezzâzistan dellâlları ve bit pazarı dellâlları kadîmü’l-eyyamdan yüz yirmişer nefer olup... (1640 Narh Defteri). Dellâl-i mahabbet eylemiş nidâ / Mecnûnum olanlar dağlara gelsin (Gevherî). Dellâllar vâsıtasıyle köylere kadar yapılan îlânlar mûcibince hıristiyan çocukları, başta papazları olarak babaları ve vaftiz defterleriyle toplanma mahalline gelirlerdi (İsmâil H. Uzunçarşılı).