"tomruk" kelimesinin Arapça'e çevirisi

(Eski Türk. tomur-mak “(ağacı) yuvarlak biçimde kesmek”ten tomur-uk) [Kelime Bulgarca ve Sırpça’ya da geçmiştir] 1. Kesilmiş bir ağacın silindir şeklindeki gövdesi, kerestelik kütük: Sandalları karşı Boğazhisar’a gönderip gemi yağlamak için otuzar tomruk çıra alırlar (Kâtip Çelebi’den Seç.). 2. Hamam ve fırınlarda yakılan kalın odun, kütük. 3. İşlenecek veya biçilecek taş kütlesi: “Mermer tomruğu.” 4. Ağaçta beliren, kendisinden filiz çıkacak düğme. 5. Henüz açılmamış gonca, tomurcuk. 6. Yeniçeri ortalarında et konulan yer: Yeniçerilerin etleri şehir hâricindeki mezbahada kesildikten sonra her sabah salhânelerden hayvanlara yükletilerek tomruk denilen Et Meydanı’ndaki bir mahalle getirilirdi (İsmâil H. Uzunçarşılı). 7. Eskiden suçluların ayaklarının, deliklerinden geçirilip bağlandığı bir işkence âleti [Suçlunun bütün vücûdunun içine konduğu tomruklar da vardı]: Şahne-i nâmiyenin tomruğuna girmez idi / Olmasa böyle muannid mütemerrid gonca (Sâbit’ten). 8. teşmil. Hapishâne, zindan: Şehirde tevkifhâne veya hapishâne olarak kullanılan binâlara da tomruk denirdi. Bunların en mârufu, Paşakapısı civârında bulunup şimdi kapısı İstanbul Vilâyeti’nin önünden Devlet Güvenlik Mahkemesi’ne giden yolda bulunanı idi ki... (Mithat Sertoğlu).