"veli" kelimesinin Arapça'e çevirisi

1. Cenâb-ı Hakk’a yakınlık mertebesini kazanmış olan seçkin kul, Allah’ın dostu ve sevgili kulu 2.Bir çocuğun sorumluluğunu üstüne alan kimse. 3. hukuk. Velâyet hakkına sâhip olan kimse. 4. “Îmanlı kullarının dostu olan, onlara yardım eden, iyi işlerinde başarı nasip eden, sıkıntılarını gideren” anlamında esmâ-i hüsnâdan (Allah’ın en güzel isimlerinden)dır. 5. Sâhip [Kelimenin bu anlamı bâzı tamlamalarda görülür]

(Ar. velāyet “idāre etmek, işini üzerine almak, sevmek”ten velі) 1. Cenâb-ı Hakk’a yakınlık mertebesini kazanmış olan seçkin kul, Allah’ın dostu ve sevgili kulu: Resûlullah şöyle buyurmuştur: Hak Taâlâ buyuruyor ki: “Kim benim bir velîme eziyet ederse bana harp îlân etmiş olur” (Kuşeyrî Risâlesi Terc.). Kalede ve onun eteğine serpilmiş mahallelerde Türk velîleri Roma ve Bizans taşlarıyle sarmaş dolaş yatarlar (Ahmet H. Tanpınar). Bir hadîs-i kudsî meâline nazaran velînin ilmi Hak ilmi, kudreti Hakk’ın kudreti, işi ve sözü Hakk’ın işi ve sözüdür. Tanrı onu her isyandan muhâfaza eder. Velî, kendi nefsini ifnâ edip Hak ile kāim olduğu için Hakk’a çok yakındır (Ali N. Tarlan). 2. Bir çocuğun sorumluluğunu üstüne alan kimse: “Öğrenci velîsi.” 3. hukuk. Velâyet hakkına sâhip olan kimse. 4. “Îmanlı kullarının dostu olan, onlara yardım eden, iyi işlerinde başarı nasip eden, sıkıntılarını gideren” anlamında esmâ-i hüsnâdan (Allah’ın en güzel isimlerinden)dır. 5. Sâhip [Kelimenin bu anlamı bâzı tamlamalarda görülür]: “Velî-i ni’met: Nîmet sâhibi. Bk. VELÎNÎMET.” “Veliyyü’l-ahd: Veliaht.” “Veliyyü’l-emr: Emir sâhibi, âmir.” “Veliyyü’n-ni’me – Veliyyü’n-niam: Nîmet sâhibi, şeyhülislamlar için kullanılan unvan sözü.” “Veliyyü’t-tevfik: “Tevfik sâhibi olan” Başarıya ulaştıran, yardım eden Allah.” ѻ Velî-i akreb: Velâyet altında bulunan kimseye hısımlık derecesi en yakın olan kimse. Velî-i eb’ad: Velâyet altında bulunan kimseye hısımlık derecesi en uzak olan kimse.

(Fars. velі) Ama, fakat, lâkin, şöyle ki: Nideyim sabr edebilsem dil ü can oda yanar / Velî âh eyler isem kevn ü mekân oda yanar (Eşrefoğlu Rûmî). Seni melek göreli yazmaz oldu aşkı günâh / Velî yazıldı bu yüzden besî sevab sana (Fuzûlî). Hak zuhûrundan ibârettir hakîkat bil velî / Mevci deryâdan bilirler ehl-i vahdet dâimâ (Rûhî-i Bağdâdî).